Durmitor. Šljeme i Savin Kuk.

Virak, mart 2020. – april 2021.

Ako je Durmitor taj lični prvi susret sa pravom planinom, prvi prizor pri tom nezaboravnom susretu su Šljeme i Savin Kuk.

Nemoguće je ne primetiti ih kad se od Žabljaka produži dalje, južnije, ka Sedlu ili Šavniku.

Zapravo najveći deo onog što se od moćnog masiva i vidi sa Jezerske visoravni je kolosalno Šljeme, koje poput bedema, zaklanja gotovo sve markantne vrhove Durmitora sa ove strane.

Prolećni pogled na Šljeme sa Jezerske visoravni.

Šljeme i nije vrh u klasičnom smislu, već skoro 2500 metara visok planinski greben. Greben je u svom vršnom delu blago zaravnjen po južnoj strani. Kao najviše tačke se izdvajaju Istočni vrh 2445m, Vrh Šljemena 2455m i Milošev tok 2426m.

Impresivna stena Istočnog vrha Šljemena.

Šljeme i Savin Kuk geografski čine jednu celinu. Deli ih uzan lednički valov. Upravo u tom procepu planine se krajem osamdesetih godina smestilo durmitorsko istoimeno skijalište (“Savin Kuk”).

Iako minijaturnih dimenzija, sa samo jednim kaskadnim sistemom vertikalnog transporta, i jednom ski stazom uklesanoj u steni, ovo skijalište je jedinstveno na Balkanu.

Kako nam prenosi naš durmitorski domaćin i prijatelj Rade Šarović, te zime 1989-1990 kada je žičara puštena u rad, na Durmitoru nije pala ni mrva snega. Duh planine se rasrdio na male ljude koji su se usudili da je skrnave. Danas je i skijalište kao deo planine i nacionalnog parka pod zaštitom UNESCO i nikakva proširenja ili intervencije nisu dozvoljeni.

Planinari često poistovećuju Savin Kuk i sam vrh tog dela planine. Meštani Žabljaka ponosno ističu razliku: Savin Kuk (2114m) je stena a travnati vrh iznad nje nosi poseban naziv – Kulina (2313m)

Savin Kuk (desno) i monumentalni greben Šljemena iza, posmatrani sa skijališta.
Pogled na Savin Kuk odozgo. Prekoputa na Šljemenu se može uočiti planinar uz samu ivicu grebena.

Šljeme nasuprot svojoj pristupačnoj jugoistočnoj strani, po severnoj strani odlikuju dramatični vertikalni odseci duboki i 500 metara. Dole u ambisu leži Velika Karlica, lednička udolina koja razdvaja Šljeme i susedni Međed. Iz Velike Karlice se preko Velike ili Male Previje, kad planina to dozvoli, može preći u Lokvice u centralnom Durmitoru.

Dalje na zapadu, Šljeme se preko Bandijerne, Zubaca i Mininog bogaza spaja sa centralnim bilom Durmitora (“Nebeska soa” sa vrhovima Đevojka, Bobotov Kuk, Bezimeni vrh i Planinica).

Pogled sa Bandijerne na ceo greben Šljemena od Savinog Kuka do Miloševog Toka.
Komplementaran pogled sa Savinog Kuka (Kulina) ka Šljemenima sa Bandijernom i Zupcima.
Pogled u srce masiva, Bandijerna, Velika Previja, Terzin Bogaz, Minin Bogaz. Alpinistički bivak u donjem levom uglu (linija senke tačno prelazi preko njega).

Zbog svoje pristupačne pozicije, Savin Kuk i Šljeme su opravdana meta planinara tokom cele godine. Zahvaljujući i atraktivnom konstantom spustu sa vrhova, to su i najdostupnije ski tour destinacije na Durmitoru.

Početni deo uspona je zajednički za oba uspona – podnožje skijališta, da bi se trek ka Šljemenu kod prve međustanice odvojio ulevo od staze i nakon kratkog prolaza kroz šumu, kod uzvišenja Panalj (1813m) zapratio greben. Uspon je tehnički jednostavan, ali kondiciono srednje zahtevan. I zimska i letnja staza prate ivicu grebena izloženog južnim strujanjima. Sneg tako brzo kopni ili ga vetar smiče, tako da se zimi i bez skija, bez preteranih poteškoća izlazi na Šljemena.

Izlaskom u zonu grebena iznad 2300m, nagib konačno popušta, i bliže Istočnom vrhu se otvaraju atraktivni grebenski prizori.

Od Istočnog vrha do glavnog vrha Šljemena (Zapadni vrh) ima još dvadesetak minuta hoda grebenom iznad okomitih litica nad Velikom Karlicom. Gornji deo ove udoline je poznat i kao Veliki namet, jer se sneg u tom delu planine ne topi preko cele godine. U neposrednoj blizini se nalazi i durmitorski alpinistički bivak.

Uspon na Savin Kuk prekoputa, sve vreme prati ski stazu. Uspon je najstrmiji u najvišem delu staze, koja prolazi tik pored Savine pećine. Pred sam izlazak na vrh, moguće je skloniti se od vetra i predahnuti u kućici pored najviše stanice žičare. Od podnožja do vrha ima 800m visinske razlike.

Skijanje sa Šljemena kroz Mliječni do ili spust niz Čistu stranu sa Savinog Kuka – i jedno i drugo su vanserijske freeride poslastice. Nažalost, geografija samog terena i njegova istočna orijentacija komplikuje stvari pogotovo u proleće: koliko god ista pogoduje planinarima da stignu do vrha bez mnogo propadanja u sneg, toliko ne pogoduje skijašima da uhvate dobru podlogu u povratku.

Šljeme Free-tour.

Drugim rečima, teško je uhvatiti idealan sneg, ako ne živite na Žabljaku, ili makar Nikšiću. U oba slučaja, spust se ne vraća trekom uspona, čineći ski turu kompletnim iskustvom. Ako ste smešteni u samom zaseoku Virak ispod samog skijališta, pričamo o jedinstvenom ski-to-door iskustvu barem što se tiče Crne Gore.

I pored čestog odsustva uživanja u spustu, skije naravno značajno skraćuju potrebno vreme silaska u dolinu i kao takve predstavljaju nezaobilazni način zimskog planinarenja.

Savin Kuk Free-tour.

Praktične informacije:

Preporuka za smeštaj: Brvnare FamilyFarm Virak

GPX / Wikiloc: Šljeme – Mliječni Do, Savin Kuk – Čista strana

Priloženi trekovi služe samo za ilustraciju. Ne zanemariti rizik od lavine. Transiver, sonda i lopata treba da budu sastavni deo opreme. Opisi i priloženi trek služe za ilustraciju i bolju pripremu akcije. Angažujte ski-vodiča.

Ekipa Šljeme 2020: Boris Strmšek, Đorđe Lašić, Aleksandar Bzdušok, Marko Nikolić.

Ekipa Savin Kuk 2021: Rade Šarović, Đorđe Lašić, Ljubiša Mićanović, Aleksandar Vučković.


Žabljak u zimskom ruhu.

3 thoughts on “Durmitor. Šljeme i Savin Kuk.

  1. predrag popovic April 2, 2020 — 11:25 pm

    Super.

    Kad ste bili ?

    PP

    Like

    1. 14.3.2020. dva dana pre vanrednog stanja…

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close